छप्पर,इमारतीचा पाचवा दर्शनी भाग म्हणून, छप्पर प्रामुख्याने जलरोधक, उष्णतारोधक आणि नैसर्गिक प्रकाश आत येऊ देण्याचे कार्य करते. अलिकडच्या वर्षांत, वास्तुशास्त्रीय वैशिष्ट्यांच्या विविध मागण्यांमुळे, छप्पराला देखील वास्तुशास्त्रीय रचनेचा एक महत्त्वाचा भाग मानले जाते, ज्याचा डिझाइनमध्ये विचार करणे आवश्यक आहे. जेव्हा अनेक ग्राहक डिझाइनसाठी आमच्याकडे येतात, तेव्हा त्यांना सपाट छप्पर की उतरते छप्पर निवडावे, हे ठरवणे नेहमीच अवघड जाते. हा लेख तुम्हाला या दोन्हींची ओळख करून देईल आणि त्यांच्यातील साम्य व फरक ढोबळपणे स्पष्ट करेल, जेणेकरून निवड करताना तुम्हाला एक मूलभूत समज प्राप्त होईल.

सर्वप्रथम, आपण सपाट छप्पर आणि उतरते छप्पर यांच्यातील सामान्यतेबद्दल बोलूया.
कार्यात्मकदृष्ट्या, त्या दोन्हींमध्ये जलरोधक आणि उष्णतारोधक हे गुणधर्म असणे आवश्यक आहे, आणि दोघांनाही जलरोधक थर व उष्णतारोधक थर यांची गरज असते. उतरत्या छताची जलरोधक कामगिरी सपाट छतापेक्षा चांगली असते असे म्हणता येणार नाही. उतरते छत पावसाळी प्रदेशात वापरले जाते कारण त्याला स्वतःचा उतार असतो, ज्यामुळे छतावरून पावसाचे पाणी सहजपणे वाहून जाते. तथापि, जलरोधक रचनेच्या बाबतीत, सपाट छत आणि उतरत्या छताला दोन जलरोधक थरांची आवश्यकता असते. सपाट छत हे डांबरी गुंडाळी आणि जलरोधक लेप यांचे मिश्रण असू शकते. उतरत्या छताची कौले स्वतःच एक जलरोधक संरक्षण असतात आणि त्यांच्या खाली एक जलरोधक थर अंथरलेला असतो.
छताची जलरोधक क्षमता मुख्यत्वे जलरोधक साहित्य आणि रचनेवर अवलंबून असते, आणि तिचा सपाट छत व उतरते छत यांच्या निवडीशी फारसा संबंध नसतो. तुम्ही सपाट छताला एका मोठ्या तलावासारखे समजू शकता, परंतु या तलावाचा उद्देश पाणी साठवणे नसून, डाउनपाईपद्वारे पाण्याचा जलद निचरा होऊ देणे हा असतो. उतार कमी असल्यामुळे, सपाट छताची पाण्याचा निचरा करण्याची क्षमता उतरत्या छताइतकी जलद नसते. त्यामुळे, सपाट छताचा वापर सामान्यतः उत्तरेकडील कमी पर्जन्यमान असलेल्या प्रदेशात केला जातो.

दुसरे म्हणजे, आपण दोघांमधील फरकांबद्दल बोलूया.
वर्गीकरणाच्या दृष्टीने, सपाट छप्पर आणि उतरते छप्पर अनेक वेगवेगळ्या स्वरूपांमध्ये वापरले जाऊ शकतात, ज्यात व्हेंटिलेशन छप्पर, पाणी साठवण छप्पर, लागवडीचे छप्पर इत्यादींचा समावेश होतो. ही छपरे घराच्या प्रदेशानुसार आणि हवामानानुसार ठरवली जातात. उदाहरणार्थ, उष्ण प्रदेशात व्हेंटिलेशन छप्पर आणि पाणी साठवण छप्पर निवडले जातात. पहिले (व्हेंटिलेशन छप्पर) घरातील हवा खेळती ठेवण्यास आणि हवेच्या देवाणघेवाणीसाठी अनुकूल असते, तर दुसरे (पाणी साठवण छप्पर) भौतिक शीतलीकरणाची भूमिका बजावते. वेगवेगळ्या उतारांमुळे, लागवडीचे आणि पाणी साठवणीचे छप्पर सामान्यतः सपाट छपरांवर वापरले जातात, तर व्हेंटिलेशन छप्पर उतरत्या छपरांवर अधिक वापरले जातात.
संरचनात्मक पातळीच्या बाबतीत, उतरत्या छतांचे स्तर तुलनेने जास्त आहेत.
छताच्या स्ट्रक्चरल प्लेटपासून वरपर्यंत सपाट छताची संरचनात्मक पातळी खालीलप्रमाणे आहे: स्ट्रक्चरल प्लेट – थर्मल इन्सुलेशन थर – लेव्हलिंग थर – वॉटरप्रूफ थर – इन्सुलेशन थर – संरक्षक थर
उतरत्या छताची संरचनात्मक पातळी छताच्या स्ट्रक्चरल प्लेटपासून वरपर्यंत खालीलप्रमाणे असते: स्ट्रक्चरल प्लेट – थर्मल इन्सुलेशन थर – लेव्हलिंग थर – वॉटरप्रूफ थर – नेल होल्डिंग थर – डाउनस्ट्रीम पट्टी – टाइल हँगिंग पट्टी – छताची टाइल.

साहित्याच्या बाबतीत, सपाट छताच्या तुलनेत उतरत्या छतासाठी साहित्याची निवड अधिक असते. याचे मुख्य कारण म्हणजे आता कौलांचे अनेक प्रकार उपलब्ध आहेत. यामध्ये पारंपरिक लहान हिरव्या कौलांपासून ते ग्लेज्ड कौले, सपाट कौले (इटालियन कौले, जपानी कौले), डांबरी कौले इत्यादींचा समावेश होतो. त्यामुळे, उतरत्या छताच्या रंग आणि आकाराच्या रचनेत भरपूर वाव असतो. सपाट छताचे साधारणपणे सुलभ छत आणि दुर्गम छत असे वर्गीकरण केले जाते. सुलभ छतावर सामान्यतः खालील जलरोधक थराचे संरक्षण करण्यासाठी ब्लॉक पृष्ठभागाचा थर दिला जातो. दुर्गम छतावर थेट सिमेंट मोर्टारचा वापर केला जातो.

कार्यात्मक दृष्ट्या, उतरत्या छतापेक्षा सपाट छताची उपयुक्तता अधिक आहे. त्याचा उपयोग वाळवण्यासाठी गच्ची म्हणून करता येतो. त्याचा उपयोग निसर्गरम्य परिसरासोबत छतावरील बाग म्हणूनही करता येतो. तसेच, दूरवरचे पर्वत आणि तारकांनी भरलेले आकाश पाहण्यासाठी एक निरीक्षण मंच म्हणूनही त्याचा उपयोग होऊ शकतो. शिवाय, सूर्यप्रकाशामुळे छतावरील दृश्य अभेद्य असते, जी एक दुर्मिळ बाह्य जागा आहे.

दर्शनी भागाच्या डिझाइन मॉडेलिंगच्या बाबतीत, 'पाचवा दर्शनी भाग' म्हणून, सपाट छताच्या तुलनेत उतरत्या छताच्या मॉडेलिंगमध्ये लक्षणीयरीत्या अधिक स्वातंत्र्य असते. यामध्ये विविध प्रकारच्या उतरत्या छतांची सलगता, आंतरमिश्रित संयोजन, एकाआड एक शिखरावरील मोकळी जागा इत्यादी अनेक डिझाइन पद्धती आहेत.